Το αστρόπλοιο Enterprise, τόσο στις τηλεοπτικές όσο και στις κινηματογραφικές του περιπέτειες είχε την ευτυχία να ταξιδεύει παρέα με μερικές από τις καλύτερες μουσικές συνθέσεις που γράφτηκαν για το είδος της διαστημικής ταινίας. Από τον Alexander Courage και το αξέχαστο τηλεοπτικό του θέμα, που γράφτηκε το 1966, μέχρι σήμερα, μεσολάβησαν αναρίθμητες ώρες τηλεοπτικών επεισοδίων και 11 ταινίες, το μουσικό ντύσιμο των οποίων ανέλαβαν έξι αξιολογότατοι συνθέτες. Έχοντας συνθέσει τη μουσική στις μισές από τις ταινίες που προηγήθηκαν της τρέχουσας και δύο τηλεοπτικά θέματα για τις σειρές “Star Trek: The Next Generation” και “Star Trek: Voyager”, ο Jerry Goldsmith αποτελεί το βασικότερο δημιουργό του μουσικού σύμπαντος του Star Trek. Το 2004 ο συνθέτης μας αποχαιρέτησε για πάντα. Μετά από 15 χρόνια και τρεις συνεχόμενες ταινίες (τις “Star Trek: First Contact” – 1996, “Star Trek: Insurrection” – 1998 και “Star Trek: Nemesis” – 2002), η επόμενη ταινία Star Trek δε θα έχει τη μουσική υπογραφή του συνθέτη-θρύλου που σημάδεψε με τη μουσική του το κινηματογραφικό είδος της διαστημικής ταινίας. Με την μουσική παρακαταθήκη του Jerry Goldsmith αλλά και των άλλων συνθετών που δούλεψαν στις ταινίες Star Trek, o ποιοτικός πήχης της μουσικής έχει μπει δυσθεώρητα ψηλά για τον οποιονδήποτε συνθέτη αναλάβει να γράψει μουσική για μια ταινία Star Trek.

Με τον ερχομό της νέας ταινίας, όλα όσα ξέρατε και θεωρούσατε δεδομένα στο διαστημικό κόσμο του Star Trek μπορείτε να τα ξεχάσετε. Από το πλήρωμα του Next Generation με τον Jean-Luc Picard μέχρι ακόμη και το πασίγνωστο μουσικό θέμα του Star Trek που έγραψε το 1979 ο Jerry Goldsmith! Η παραγωγός εταιρία Paramount μηδενίζει το κοντέρ του αστρόπλοιου Enterprise και όλα ξεκινούν από την αρχή: ο καπετάνιος James T. Kirk και ο ύπαρχός του Spock αναλαμβάνουν δράση και η πλοκή επιστρέφει στις βάσεις της μυθολογίας του Star Trek και στο πώς αυτοί οι δύο γνωρίστηκαν. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και σε μουσικό επίπεδο: το soundtrack boldly goes σε νέα μονοπάτια, το πόσο επιτυχημένα όμως υπηρετεί μια ταινία Star Trek, αυτό είναι ένα θέμα προς συζήτηση.

Ο ανερχόμενος συνθέτης Michael Giacchino, για ευνόητους λόγους, αποφεύγει να ακολουθήσει τη μουσική προσέγγιση που συστηματικά ακολουθήθηκε στις προηγούμενες ταινίες Star Trek. Μια απόπειρα π.χ. να γράψει ένα θέμα για το αστρόπλοιο Enterprise θα σκόνταφτε στην αναπόφευκτη σύγκριση με το αντίστοιχο θέμα που έγραψε ο Jerry Goldsmith. Έτσι στράφηκε σε μια λιγότερο φιλόδοξη προσέγγιση εστιάζοντας στους χαρακτήρες και τις άφθονες περιπετειώδεις στιγμές της ταινίας. Το θέμα που δεσπόζει στη μουσική του Giacchino είναι αφιερωμένο στον Kirk και έχει ιδιαίτερα περιπετειώδη φύση. Από την άποψη αυτή, αποδίδει εύστοχα την επαναστατική φύση του ήρωα και την άνδρωσή του μέχρι να φτάσει στο σημείο να του ανατεθεί η ηγεσία του Enterprise. Η πιο εντυπωσιακή εμφάνιση του θέματος του Kirk εντοπίζεται στο κομμάτι “Enterprising Young Men” (#5), όπου στην ταινία οι εκπαιδευόμενοι του αστροστόλου μεταφέρονται στο διαστημικό σταθμό για την πρώτη τους αποστολή και αντικρίζουν το Enterprise και τα αδελφά πλοία του. Μια πολύ ενδιαφέρουσα και όμορφη παραλλαγή του θέματος – που δυστυχώς δε συμπεριλήφθηκε στο CD – ακούγεται κατά την καταστροφή του Νerada (το σκάφος του κακού της πλοκής Νero) και ερμηνεύεται από τη χορωδία a capella, δηλαδή χωρίς τη συνοδεία οργάνων.

Ο κακός της υπόθεσης, ο Ρωμυλιανός Nero (Eric Bana), έχει κι αυτός το δικό του θέμα που εκφράζει έντονα τα στοιχεία του κινδύνου και της απειλής. Η πρώτη μουσική γνωριμία με το χαρακτήρα του Nero γίνεται με το κομμάτι “Nero Sighted” (#6), όμως αισθητή θα ναι η παρουσία του και στις μουσικές στιγμές που προηγούνται της καταστροφής του σκάφους του στο κομμάτι “Nero Death Experience” (#10). Τη δική του, ιδιαίτερη σε σχέση με των υπολοίπων, μουσική σφραγίδα έχει και ο τρίτος βασικός χαρακτήρας της ταινίας, ο Spock. Για την ακρίβεια, έχουμε μια μουσική νύξη για τον πλανήτη Vulcan, όπου γεννήθηκε ο Spock, και τους κατοίκους του στο κομμάτι “That New Car Smell” (#13). Για να παρουσιάσει σε μουσικό επίπεδο την εξωγήινη υπόσταση των Vulcans, ο Giacchino αποφασίζει να χρησιμοποιήσει το erhu, το κατεξοχήν κινεζικό μουσικό όργανο. Το θέμα των Vulcans διακρίνεται για τη γαλήνη που αποπνέει, ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της φυλής, ωστόσο στο άκουσμα του erhu ο ακροατής ενδεχομένως να μπερδευτεί στιγμιαία. Ο λόγος; Το πρώτο πράγμα που αυθόρμητα έρχεται στο μυαλό του καθενός από τη χρήση του συγκεκριμένου οργάνου είναι αυτομάτως σχετιζόμενο με την Κίνα.

Το μεγαλύτερο τμήμα των συνθέσεων του Giacchino για την ταινία καταλαμβάνουν οι στιγμές δράσης. Δεν είναι όλες τους αξιοπρόσεκτες, ούτε ιδιαίτερης έμπνευσης. Ωστόσο, υπάρχουν κομμάτια που διαθέτουν την απαιτούμενη ενέργεια ώστε να νιώσει ο θεατής-ακροατής την αδρεναλίνη του να ανεβαίνει: ο λόγος για τα κομμάτια “Run and Shoot Offense” (#8) και “Nero Death Experience” (#10). Σε αντιδιαστολή με όλα τα παραπάνω, στο soundtrack της ταινίας θα συναντήσουμε και ένα κομμάτι δραματικής φύσης που αναφέρεται στο τραγικό συμβάν που λαμβάνει χώρα στην έναρξη της ταινίας. Πρόκειται για το “Labor of Love” (#3) που αν και από μόνο του δεν αποτελεί κάποιο δραματικό θέμα που ξεχωρίζει, μέσα στην ταινία είχε ρόλο αρκετά λειτουργικό. Οι νοσταλγοί της μουσικής που συντρόφευε κατά το παρελθόν τα διαστημικά ταξίδια του Enterprise θα εκπλαγούν στο άκουσμα της μουσικής των τίτλων τέλους της ταινίας (τα κομμάτια “To Boldly Go” (#14) και “End Credits” (#15) από το CD): μια πλούσια, εμπλουτισμένη με χορωδία, εκτέλεση του τηλεοπτικού θέματος του Alexander Courage κάνει την εμφάνισή της και στη συνέχεια τη σκυτάλη παίρνει μια περίληψη από τη μουσική που έγραψε ο Giacchino. Ποτέ στο παρελθόν δεν ακούσαμε μια ανάλογη επική παρουσίαση αυτού του θέματος. Σε όλες τις ταινίες είχε χρησιμοποιηθεί αλλά με τρόπο λειτουργικό, μέσα στη ροή της μουσικής, δηλαδή ενσωματώθηκε μέσα στις συνθέσεις του εκάστοτε μουσικού επιμελητή. Αντίθετα, ο Giacchino το χρησιμοποιεί μόνο στους τίτλους τέλους για λόγους εντυπωσιασμού και φυσικά τιμώντας τον πρώτο συνθέτη που ασχολήθηκε με τη μουσική ταυτότητα του Star Trek.

Η προσέγγιση που ακολούθησε ο Giacchino συνθέτοντας τη μουσική του “Star Trek” μας δείχνει την πρόθεσή του να ξεφύγει όσο το δυνατόν περισσότερο από το μουσικό ύφος που καθιέρωσε ο Jerry Goldsmith με το soundtrack του “Star Trek: The Motion Picture” (1979), το οποίο συνέχισαν αρκετά ικανοποιητικά οι μετέπειτα συνθέτες που ασχολήθηκαν με τις ταινίες Star Trek. Μεγάλη ήταν η έκπληξη όταν έγινε γνωστό ότι ο Giacchino δε θα χρησιμοποιήσει το κλασικό θέμα του Jerry Goldsmith, που έχει ταυτιστεί με τα ταξίδια του Enterprise όσο κανένα άλλο! Μιλάμε φυσικά για ένα από τα γνωστότερα θέματα που γράφτηκαν στην ιστορία του κινηματογράφου, το οποίο έφεραν όλες οι ταινίες Star Trek που ανέλαβε ο Jerry Goldsmith στους τίτλους αρχής και τέλους. Αποτελούσε τη γενική μουσική υπογραφή του Star Trek. Είναι δυνατόν να γυρίσεις μια ταινία Star Wars χωρίς το γνωστό march των τίτλων αρχής και τέλους; Ή μια ταινία με τον Indiana Jones χωρίς το ηρωικό raiders march; Κάποιοι, βέβαια, ίσως να προβάλλουν τον αντίλογο του πώς λειτούργησαν σε μουσικό επίπεδο οι ταινίες που δεν είχαν το θέμα του Goldsmith. Αυτές λοιπόν που δε το είχαν, το υποκατέστησαν με άλλα αρκετά δυνατά θέματα, που μπορεί να μην το έφταναν σε μεγαλείο αλλά ωστόσο έδιναν μια πειστική οπτική για το πώς θα έπρεπε να ήταν η γενική μουσική ταυτότητα του διαστημικού σύμπαντος του Star Trek. Η μουσική προσέγγιση δεν άλλαξε σε καμία από αυτές τις ταινίες, πάντοτε υπήρχε μια μουσική υπενθύμιση που δήλωνε ότι αυτό που παρακολουθούμε δεν είναι μια τυχαία διαστημική περιπέτεια, αλλά μια ταινία Star Trek. Εδώ εστιάζεται το λάθος στο soundtrack αυτής της ταινίας: η μουσική της είναι η πιο μη-Star Trek που ακούσαμε μέχρι σήμερα, γιατί η σημαντικότατη παράμετρος “διαστημική εξερεύνηση” είναι ο μεγάλος απών από την ατμόσφαιρα της μουσικής! Και ενώ ο Giacchino επιλέγει να μη χρησιμοποιήσει το θέμα του Jerry Goldsmith, ούτε καν σαν φόρο τιμής προς αυτόν, στους τίτλους τέλους της ταινίας μας περιμένει μια εντυπωσιακή παραλλαγή του έτερου πλέον χαρακτηριστικού – ήσσονος ωστόσο σπουδαιότητας – θέματος του Star Trek υπογραφής Alexander Courage!


Trivia

- Για μια σύντομη περιγραφή της μουσικής των προηγούμενων ταινιών Star Trek ανατρέξτε στην κριτική της συλλογής “The Star Trek Album”.

- Στο σημείωμα του σκηνοθέτη J.J.Abrams, μεταξύ άλλων, διαβάζουμε: “For nearly a decade, I have had the honor of collaborating with Michael Giacchino on both TV and film projects. A truly great artist, Michael maximizes the intention of the story – moment to moment – without being distracting or calling attention to himself. Listen to the themes Michael’s written for this film – the hope and pride of the hero, the threat and rage of the villain. The epic scale in counterpoint to the heartbreaking intimacy. It’s the kind of film music I adored as a kid: imagination-provoking themes written beautifully, performed impeccably, and recorded masterfully. Michael’s job is not an easy one. But damn, he makes it look that way. Time and again, Michael is a collaborative partner I rely on and for whom I am deeply grateful. I only wish for another decade like the last one. More than you know.”


Tracklist

---

1. Star Trek (1:03)
2. Nailin' the Kelvin (2:09)
3. Labor of Love (2:51)
4. Hella Bar Talk (1:55)
5. Enterprising Young Men (2:39)
6. Nero Sighted (3:23)
7. Nice to Meld You (3:13)
8. Run and Shoot Offense (2:04)
9. Does It Still McFly? (2:03)
10. Nero Death Experience (5:38)
11. Nero Fiddles, Narada Burns (2:34)
12. Back from Black (0:59)
13. That New Car Smell (4:46)
14. To Boldly Go (0:26) *
15. End Credits (9:11) *

*Περιέχει το τηλεοπτικό θέμα του Alexander Courage

Αρχή Σελίδας